خانه پطروس

یکی از خانه‌های زیبای جلفا خانه پطرس است. این خانه که در چهار راه حکیم نظامی قرار گرفته متعلق به پطروس ولی جانیان بوده است. وی یکی از تجار ثروتمند و مشهور جلفا بود که به دلیل صداقت مورد توجه اولیای دولت صفوی بود و در بین ارامنه از احترامی خاص برخورد ار بود.

طبق کتیبه ای که در محل خانه موجود است این بنا در سال ۱۶۶۸ میلادی برابر۱۰۴۶ هجری قمری درپطرس از دو جبهه تشکیل شده که در آن روزگار بوسیله باغی از هم جدا می شده اند. یک قسمت برای فصل تابستان و قسمت دیگر برای ایام زمستان ساخته شده بود.

ساختمان دارای دو طبقه است. طبقه همکف از یک اتاق مرکزی و دو اتاق کوچک تشکیل شده است. در قسمت جنوبی دیوار این اتاق تزئیناتی به شکل گچبری دیده می‌شود. این تزئینات شامل حجم هائی مانند، کاسه، صراحی، و ظروف دیگراست. این شیوه تزئینات در اتاقهای کاخ عالیقاپو و برخی بناهای دیگر به چشم می‌خورند.

وسط این اتاق حوض آبی وجود دارد که از سنگ مرمر ساخته شده است. در دیوار جنوبی این اتاق فرو رفتگی دیده می‌شود که به جای بخاری اختصاص داشته است. در بالای این بخاری دیواری بقایای خطی که به زبان ارمنی نوشته شده به چشم می‌خورد. دراین نوشته نام سازنده بنا ماتوس سال تولد پطرس که با لقب خواجه نامیده شده است آمده است. سال تولد او۱۶۵۹ می‌باشد.

اتاقهای طرفین تالار قرینه یکدیگر هستند و در تزئینات آنها بخاری دیواری نیز وجود داشت است.. فوقانی بیشتر از طبقه همکف آسیب دیده، بنابراین درباره آن اطلاعات کمتری می توان به دست آورد. اما آنچه در این طبقه کاملأ مشهود است قرینه سازی است. به طوری که در همه قسمتهاپله‌ها، پنجره‌ها، راهروها، و طاقچه‌ها قرینه سازی بوضوح به چشم می‌خورد.

نقاشی‌های خانه خواجه پطرس که به صورت نقاشی دیواری است شامل برگها و گلهای زینت یافت بوسیله قطعاتی از طلا است. این نقاشی‌ها با نقاشی‌های اتاقهای داخلی کاخ چهلستون و نقاشی‌های چلیپای موجود در کاخ عالیقاپو شباهت تام دارند.