شهر باستانی آسک (کلات)

آسک شهری قدیمی و متروکه است که در جنوب شرقی هندیجان و کیان کوه واقع شده است. آسک در حدود العالم چنین وصف شده است. "دهی است بزرگ و به برکوه نهاده و بر سر آن کوه آتشی است که دائم همی در فشد شب و روز و حرب از رقیان آنجا بوده است اندر قدیم". این مطلب نشان دهنده آن است که به زمان تحریر حدود العالم یعنی در اواخر قرن چهارم هجری قمری آسک دهی بزرگ بوده و در دامنه کوهی قرار داشت که بر فراز آن آتش فروزان بوده است.

مرحوم سلطانعلی سلطانی می‌نویسد: در نزدیک هندیجان کنونی شهر آسک قدیم واقع بود که بسیاری از جنگ‌های خوارج در نزدیکی آن رخ داده است و نام این شهر در بعضی از اشعار شعرای عرب آمده است. بنا به نوشته یکی از قدیمی‌ترین سیاحان عرب تا قرن چهارم ه ق و آثار قصور عالیه و انبیه عظیمیه باستانی در هندیجان برپا بوده است. آثار عظیم آبیاری روزگار باستان در طرفین رودخانه زهره و خیرآباد که در زیدون یکی شده و از وسط هندیجان می‌گذرد، پیداست.