جراحی - مارون
رودخانه جراحی در شهرستانهای کهگیلویه، بهبهان، رامهرمز و بندر ماهشهر جاری است. طول این رودخانه ۴۳۸ کیلومترو ارتفاع آن در سرچشمه ۲۲۰۰ متر است. رودخانه جراحی ازکوههای راه باریک و مفید و گل گیلک در ۵۳ کیلومتری شمال غربی یاسوج واقع در دهستان دروهان بویراحمد سردسیر سرچشمه گرفته و بنام رودخانه لوداب رو به سوی شمال غربی روان میشود.
این رودخانه پس از پیمودن دامنههای شمال شرقی و شمال کوه نیل با آب خرکس و آب شور مخلوط میشود و به دهستان طیبی گرمسیری از شهرستان گهکیلویه وارد میگردد. در این دهستان نخست با رودخانه چاروساق مخلوط میشود و بنام رودخانه مارون بسوی روستاهای کلات، تراب و تخت دراز روان میشود و پس از دور زدن کوه دزد کوه در دامنه غربی با رودخانه قلات درهم میآمیزد و به سوی جنوب منحرف میگردد و به دهستان منصوری از شهرستان بهبهان وارد میشود و ضمن عبور از شمال دشت بهبهان با چندین ریزابه بزرگ وکوچک از جمله آب خروار مخلوط میگردد.
این رودخانه در دامنه شرقی کوه عرلون با رودخانه بابا احمد مخلوط میشود و ضمن عبور از جنوب شهرستان رامهرمز با رودهای آب رازک و اعلا مخلوط میشود و پس از طی دهستان خلف آباد از کنار شهر رامشیر رودخانه جراحی وارد دهستان جراحی از شهرستان بندر ماهشهر میگردد و از ۱۷ کیلومتری شمال بندر ماهشهر عبور میکند و به سوی شمال غربی متوجه میشود و به شاخههای متعددی چون نهر تقسیم میگردد و پس از درهم آمیختن با رودخانه گاهن به خلیج فارس سرازیر میگردد. سایر رودخانههای استان خوزستان عبارتند از: رودخانههای خور، نهر بهره، نهرگاهی و شاهور در شهرستان اهواز رودخانههای مرغاب آب سرحوض، آب سوسن، آب شلا، ابوا لعباس، اعلا، دره وراز (دمه دلی)، بولاواس، صیدون، لیراب و رامهرهز در شهرستان ایذه. رودخانههای آب بید، آب جم چولی، آب دز، آب زالکی» آب سرخ، آب ممک، آب میره، سرخاب، روفایه، گلال لب سفید، گلال مورت، لیوس، آب گور رو بختیاری، شور لالی و گلال در شهرستان دزفول. رودخانههای آب دره نج، ابوالفارس، تلخ، دره دیم خرکن، دره سلیمانی، گوپال، مار ون، لیر اب، سمه، سوردزگیلی و ماله در شهرستان رامهرمز. رودخانههای آب برکه، آب پبدا، آب چگامن، آب دره کولاه، آب کیا رس، آب کگارس، سبز آب، تیریفی، تینا، هرکش و...در شهرستان مسجد سلیمان و رودخانه شور ثوشتر در شوشتر و نهر شادگان در شاد گان.





