غار علی صدر
غار علی صدر شناخته شدهترین غار ایران است. این غار در استان همدان به فاصله دوازده کیلومتری از روستای گل تپه واقع در کنار جاده همدان به بیجار قرار دارد. غار علی صدر از بسیاری جهات به خصوص به علت وجود گذرگاههای ممتد آبی و دریاچههای وسیع و قابل قایقرانی که در سرتاسر غار گسترده شده اند یکی از زیباترین جلوههای طبیعی ایران و جهان و پدیده ای منحصر به فرد در نوع خود است. آب دریاچه غار به قدری زلال است که تا عمق ۱۰ متری با نور معمولی و چشم غیرمسلح بخوبی قابل رویت است. بدلیل وجود املاح آهکی فراوان این آب غیرقابل آشامیدن است. درجه حرارت آب در طول سال ثابت و در حدود ۱۲ درجه سانتی گراد میباشد. آب غار در قسمتهای مختلف آن از صفر تا ۱۴ متر در نوسان است. آب دریاچه غار از چشمههای زیرزمینی، ریزش مداوم آب از دیوار و سقف غار تامین میشود که منشا آنها به طور کلی از باران و برف است.
سقف غار که در بعضی قسمتها تا حدود ۱۰ متر از سطح آب فاصله دارد پوشیده از کربنات کلسیم خالص و در بعضی قسمتها مخلوط با عناصر دیگر است که بر سر راه جریان آب از خارج به داخل غار به وجود آمده اند. منظره داخل غار بسیار زیبا و هوای آن بسیار پاک و لطیف بوده و عاری از هرگونه گرد و غبار و آلودگی میکروبی است و در تابستان خنک و در زمستان گرم و مطبوع است. در برخی از معابر غار ۱۰ تا ۱۱ کیلومتر پیشروی شده است ولی هنوز تمام کانالها و شبکههای ارتباطی غار کشف نشده اند. در حال حاضر پس از طی مسیر قابل قایقرانی، غارنوردی پیاده در قسمت خشکی غار آغاز میشود و گردشگران پس از طی مسافتی نسبتا طولانی مجددا با قایق ادامه مسیر میدهند. در مجموع بازدید از محوطه وسیع قندیل بزرگ، جزایر سوم و چهارم، قایقرانی، غارنوردی و گذر از پیچ و خم گذرگاههای آبی و دالانها میتوانند بخشهای بازدید از این غار باشند. فریدون اسماعیل زاده نخستین کسی بود که دالانهای متعدد و محوطههای وسیعی از غار علی صدر را مورد شناسایی قرار داد. او در سال ۱۳۴۲ و در حالی که تنها ۲۳ سال سن داشت، با تیوب خودرو وارد دریاچه غار علی صدر شد و موفق گردید که به همراهی گروه کوهنوردی متحد، دالانهای طولانی این غار را شناسایی کند.
منبع: کتاب ترین های ایران