صفی الدین عبدالمومن ارموی
از شخصیتهای بزرگ موسیقی جهان اسلام ´صفی الدین عبدالمؤمن ارموی `´ است. ارموی در قرن هفتم ه. ش در ارومیه چشم به جهان گشود. وی در دربار خلیفه بغداد، نه تنها به عنوان موسیقی شناس و نوازنده چیره دست عود به شمار می‌رفت بلکه در کتابخانه خصوصی دربار نیز به عنوان خطاط مشغول نگارش و استنساخ کتب ارزشمند علمی و فرهنگی بود. وی برای نخستین بار آهنگ موسیقی را با الفبای ابجدی و عدد نوشت و بدین شیوه توانست نغمه‌هایی را که پیش از این از راه گوش و سینه به سینه نقل می‌شد ثبت کند. او توانسته است برای اولین بار موسیقی را روش مند گرداند.
روش مند کردن به معنی شناسایی دستگاهها، مقامها وردیف‌های موسیقی شامل آهنگ و تصنیف‌های معروفی است که در تاریخ موسیقی به عنوان اصول علمی پذیرفته شده و بر اساس آن موسیقی و انواع آن به لحاظ کمی و کیفی بنیان نهاده شده است. ارموی برای اولین بار در کتاب ´´الادوار´´ تاثیر الحان و آهنگ‌ها در اوج و فرود صدای خواننده را بررسی کرده است. در بخش دیگری از کتاب به ویژگی سیم ساز‌ها (به لحاظ فیزیکی و غیر فیزیکی) اشاره کرده است. صفی الدین عبدالمومن ارموی در زمان خویش با تلاش‌های فراوان خود موسیقی را صاحب سبک، تکنیک و ارج و قرب فراوانی کرد.
این تلاشها بقدری دقیق و گسترده بود که تا به امروز اعتبار خویش را حفظ کرده است. در واقع او بانی موسیقی سیستماتیک و کلاسیک جهان اسلام است. در کنار خدمات بی شمار و ارزشمند ارموی به جهان موسیقی(بخصوص موسیقی اسلامی) می‌باید به ایستادگی او در مقابل هجوم موسیقی غربی (احتمالأ یونانی) اشاره داشت. ارموی راه مراقبت و محافظت از ارزشهای فرهنگی موسیقی شرقی را تذکر داد. نباید فراموش کرد در زمان حیات ارموی، موسیقی غربی آرام آرام در حال گسترش و ترویج بخصوص در شهر بغداد) بوده است.
منبع: کتاب ترین های ایران