زرقان

زَرقان، شهری در بخش مرکزی شهرستان زرقان در استان فارس ایران است. این شهر، مرکز شهرستان زرقان است.

شهر زرقان در ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز و در مجاورت اتوبان شیراز به اصفهان قرار گرفته است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۱۲ متر است.

پوشش گیاهی آن غالباً درختان نارون و چنار و زبان گنجشک و کاج و سرو و رِز (انگور) می‌باشد.

این شهر در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شرقی شهر شیراز واقع شده است.

یکی از هنرهای دستی زرقان بوریا بافی است، بوریابافی شهرستان زرقان یکی از ۲۷ میراث فرهنگی و معنوی ثبت شده ایران در سازمان یونسکو می‌باشد. قدمت ساخت بوریا و حصیر در زرقان برابر با ۸۰۰ سال است.

پیشینهٔ نام

بنا به‌نظر عبدالمجید ارفعی، نام زرقان در گل نبشته‌های باروی تخت جمشید به‌صورت رکان بوده که بعدها به زرغون تبدیل شده است.

«زرغون» در زبان پهلوی به‌معنی جای سرسبز است. زرقان دارای سه محلهٔ اصلی به نام‌های میون و لرها و جُلَگون است؛ دلیل نامگذاری محله به لرها، وقتی سردار حیدر زرقانی از قلعه پری به شیراز و ارگ کریم‌خان زند بیاید با تعدادی لر به زرقان و در خانه خانه سردار حیدر زرقانی پناه آوردند و در این محله سکونت بر گزینه نامگذاری محلهٔ جلهگون، وجود گارگاه‌های جولاهی (نساجی) و جوراب بافی در این محله بوده است و دلیل نامگذاری محلهٔ میان این است که این محل میان دو محل جلگون و لرها است.

مردم زرقان، از تبار سفیدپوستان عرب قحطانی و از دودمان کهن طایفه‌ی زرقان (زرگانی) هستند. دامنهٔ پراکندگی این عشیره‌ی ریشه‌دار، از اهواز تا عراق، یمن، سوریه و شماری از سرزمین‌های همجوار کشیده شده است.

شیخ قَسم‌الی زرگانی، فرزند شیخ جاسم، در کناره‌های رودخانه‌ی خروشان کارون، در ناحیهٔ زرگان اهواز، با عشیره‌ی خویش روزگار می‌گذراند. او در جهاد علیه استعمار انگلستان، هم‌گام با مشایخ دیگر و همراه با مردان دلیر طوایف، و با پشتوانهٔ فتوای سیدکاظم یزدی، قامت برافراشت. اما پس از استیلای رضا پهلوی، این پیرِ مبارز، به جرم ایستادگی در برابر حکومت وقت، از دیار خویش به تهران تبعید شد.

ورزش‌های باستانی

پرورش اندام و ورزش‌های باستانی از فعالیت‌های ورزشی پرطرفدار در میان جوانان شهرستان زرقان به‌شمار می‌رود. از میان ورزشکاران این حوزه، ابراهیم حسن‌زاده، از آزادگان شهرستان، در رشتهٔ پرورش اندام شناخته می‌شود. وی در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ در مسابقات چهارجانبهٔ پرورش اندام که در کشور اوکراین برگزار شد، به مقام قهرمانی دست یافت.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهر زرقان برابر با ۳۲٬۲۶۱ نفر (۹٬۵۹۱ خانوار) بوده است.

مکان‌های مذهبی

شاهزاده قاسم یا امامزاده قاسم، نام امامزاده ای است که مقبره آن در ۳۰ کیلومتری جاده شیراز به اصفهان و در مدخل شهر زرقان واقع شده است. طی کمک‌های مردمی و سایر، این امام زاده طی سال‌های قبل روزبه‌روز با رشد متراژ و محیطی همراه بوده که هم‌اکنون تنها بخش فلک‌های آن ناتمام مانده است. این امام‌‌زاده در مسیر ورودی دوم جادهٔ شیراز - اصفهان به زرقان قرار دارد.

مقبره عمادالدین نسیمی معروف به سید نسیمی از دیگر بناهای موجود در منطقه آرامگاهی زرقان است. این مقبره منسوب به عماد الدین نسیمی یکی از شاعران و عارفان برخاسته از مکتب حروفیه است که شاگرد و داماد مؤسس آن شیخ فضل‌الله نعیمی استرآبادی است.

امکانات آموزشی

زرقان علی‌رغم جمعیت کم خود دارای دو دانشگاه نسبتاً پرجمعیت می‌باشد که علت آن نزدیکی به شیراز می‌باشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان و دانشگاه پیام نور واحد زرقان.<ref>«دانشگاه پیام نور واحد زرقان». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۱.: نگهداری یادکرد: تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)</ref

جاذبه‌ها

مکان دیدنی و تفریحی

پارک ملی بمو، فرودگاه زرقان، زورخانه زرقان، کاروان سرای زکی خانی، خانه حسن واقفی، قنات حوض ماهی، خرفخانه شاهزاده قاسم