کاروانسرای حوض سلطان
این کاروانسرا بنایی است آجری که در دوره ناصرالدین شاه قاجار احداث شده است. تنها مدخل کاروانسرا به صورت پیش خوانی در برابر حیاط اصلی قرار میگیرد. از آنجا می توان وارد دروازه اصلی کاروانسرا شد. در طرفین این دروازه اتاقهایی برای نگهبانان و دو قهوه خانه وجود دارد. حیاط اصلی با قرینه سازی کامل شامل ایوانهایی است که در دیگر کاروانسراها نیز مشاهده میشود. در کنار ایوانها راهروهایی وجود دارد که به اصطبلها راه دارد. در کنار یکی از ایوانها پلکانی به طرف بالا خانه میرود. پشت سر این ایوانها تالاری وجود دارد که هوایش به وسیله چهار تنوره مطبوع و خنک میشود. اصطبل مرکب از دهلیز وسیعی در گوشه شمال شرقی به یک تالار ستون دار منتهی میشود.
مجموعه آب انباری دارد که محل ذخیره آب مورد استفاده روزانه بود. اطراف حیاط نیز اتاقهای آجری با ازارههایی از سنگ سفید آهکی وجود دارد. جلوی کاروانسرا حیاط دیگری با طاق نما دیده میشود. پیش از حیاط اصلی مکانی است که هنگام وزش غبار و بادهای سوزان. کاروانیان با اقامت در آن محفوظ میماندند. اطراف کاروانسرا طاق نماهایی وجود دارد که اسب سواران از آن استفاده میکردند. در سمت جنوب نیز چند اتاق ساخته شده که دیوارشان به دیوار کاروانسرای قدیمی صفویه چسبیده است.
در گوشه جنوب غربی پیش خوان یک حمام مرکب از یک اتاق بزرگ و دو اتاق کوچک قرار دارد. اتاق بزرگ تر به عنوان رختکن و سربینه به کار میرفت. یکی از دو اتاق کوچک برای مشت و مال بود و اتاق دوم حوضچه ای برای آب تنی داشت. کوره حمام در زیر این مجموعه قرار دارد. این کاروانسرا مدت زیادی دایر نبود و به سبب ایجاد دریاچه حوض سلطان راه عبور از آن مسیر مسدود شد.
ساختهشده در دورهٔ قاجاریان (۱۷۸۹ – ۱۹۲۵ م)
۱۰۱ – ۲۳۷ سال پیش








