قره تپه قمرود

در کتاب بررسی‌های باستان شناسی قمرود نوشته میرعابدین کابلی آمده است: این منطقه شامل دو بخش است که به وسیله رودخانه قمرود یا اناربار به دو بخش تقسیم شده است. عموما ساحل راست یا بخش شرقی را قمرود و بخش غربی را البرز می‌نامند. در شمال منطقه مورد بررسی رودخانه ساوه جریان دارد که از غرب وارد دشت قمرود می‌شود. در شمال شرق روستای ملک آباد دو رودخانه قم و ساوه به هم متصل شده و رودخانه مسیله را به وجود می‌آورند. رودخانه قم فصلی است ولی ساوه اندک آبی دارد که در فصل تابستان حداکثر تا زیر پل اتوبان تهران – قم می‌رسد. گروه باستان شناسی قمرود در سال ۱۳۶۷ نخستین گام را برای شناسایی منطقه برداشت. این برنامه در ۵ سال در طی فصل پاییز یا بهار صورت گرفت و منجر به شناسایی ۹۳ اثر فرهنگی شد که کهن‌ترین آنها به دوره فراپارینه سنگی و جدیدترینشان به عصر قاجار تعلق دارد. این آثار در مجموع عبارتند: از تپه‌ها. محوطه‌ها. قلعه‌ها. کاروانسراها. پل‌ها. بندها و میل‌ها.

هر چند محوطه‌ها و آثار شناسایی شده در کل منطقه پراکنده است ولی به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی تمام منطقه در همه دوره‌ها به طور یکسان مسکون نبوده است. در همین بررسی گروه باستان شناسی توانست وضعیت محیط زیستی این بخش از سرزمین ایران را در طی حدود ۱۲ هزار سال روشن سازد. بر این اساس در دو.ره پارینه سنگی پایانی منطقه البرز اگر نگوییم منطقه ای سکونتگاهی لا اقل می توان ادعا کرد محل تردد مردمان بوده است. این امر به دور از ذهنیت هم نیست چون کناره ساوه رود جگن زار همراه با درختان گز و دیگر درختچه‌های وحشی است. وجود آب و موقعیت طبیعی زیستگاه مناسبی برای آبشخور حیوانات است. امروزه نیز به دلیل وجود حیوانات شکاری منطقه شکارگاه و تا اندازه ای تحت حفاظت است. در منطقه البرز به دو محوطه پارینه سنگی برخورد شد ولی عدم مواجهه با محوطه ای از این دست در قمرود آیا عدم حضور انسان است یا نشانه‌های حضور انسان در زیر لایه‌های قطور دفن شده است؟ در دوره نوسنگی و آغاز عصر فلز نشانه سکونت در هر دو بخش مشاهده شد.